+

راهبردهای پژوهشی زعفران

هر چند زعفران محصول جديدي نيست و سابقه زراعت آن ريشه در تاريخ كهن ايران و جهان دارد، ولي از علوم جديد حداقل بهره را برده است. جهش قابل توجهي كه در عملكرد اكثر محصولات زراعي در نيمه دوم قرن بيستم اتفاق افتاد، در مورد زعفران نه تنها مصداق نداشته، بلكه حداقل در ايران به صورت معكوس اتفاق افتاده است و عملكردها نسبت به گذشته كاهش پيدا نموده است. چنين روندي قدرت رقابت اقتصادي زعفران را از يك طرف با گياهاي زراعي كاهش مي دهد و از طرف ديگر زعفران كاران ايراني به دليل كسب درآمد كمتر، قدرت رقابت با ديگر توليد كنندگان اين محصول در دنيا را نخواهد داشت. لذا نگرش علمي به توليد و فرآيند زعفران و پژوهش در مورد نيازهاي اكولوژيكي و زراعي آن امري اجتناب ناپذير مي باشد. اين موضوع زماني جدي تر مي گردد كه يافته هاي مربوط به گياهان ديگر نيز در مورد زعفران قابل اعمال نيست؛ زيرا سيستم توليد، فصل رشد و نحوه تكثير زعفران با بسياري از گياهان زراعي موجود تطابق ندارد. ذكر اين نكته نيز ضروري است كه ميزان استقبال زراعين از توليد اين محصول در حال حاضر ممكن است از بعد درآمد خالص بيشتر آن نباشد، بلكه بيشتر به خاطر اشغال زايي فراوان و ايجاد درآمد براي كليه اعضاي خانواده كشاورز براي مقطعي از سال است و اين بدين معني است كه چنانچه زمينه اشتغال جايگزيني ايجاد شود ممكن است سطح زير كشت زعفران به شدت افت نمايد. براي انجام پژوهش هاي جهت دار، تاسيس مركز تحقيقات زعفران ايران در يكي از شهرهاي زعفران خيز خراسان مي توان خلا پژوهشي موجود را پر نمايد. البته در حال حاضر بخش كشاورزي سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران- شاخه خراسان و فارس در مورد زعفران طرح هايي را اجرا مي نمايند و قطب علمي زراعت دانشكده كشاورزي دانشگاه فردوسي نيز زعفران را به عنوان يك اولويت تحقيقاتي در دستور كار دارد.

نوشتن دیدگاه