Archive forفوریه, 2009

تحقيقات درباره زعفران در ايران

با توجه به بررسي هاي انجام شده درباره وضعيت زعفران در مي يابيم  كه اين محصول استثنايي عليرغم همه مزيتها،  اعجاب انگيزي و خاص بودن به خوبي شناخته نشده، از سوي ديگر  در چند سال گذشته تحولات قابل توجهي در توليد اين محصول  به وقوع پيوسته است. يعني در اين مدت متناسب با پيشرفت علم، متحول شدن ارتباطات و ارتقاء سليقه مردم نسبت به غذا و  اهميتي كه براي كيفيت آن قايل مي شوند  زعفران  جايگاه بسيار والاتر و خاص تري يافته است، ولي اين محصول متناسب با  تغييرات  يادشده به حد كافي شناخته نشده،  حتي در كشورهايي مثل ايران و اسپانيا كه فرهنگ آنها با مصرف يا با توليد زعفران عجين است،  و حتي كشورهايي همچون ايتاليا و فرانسه كه گرچه تنها در گذشته  زعفرانكاري زيادي داشته‌اند اما وارث پيشينه فرهنگي قابل توجهي در اين زمينه مي باشند شناخت لازم و كافي  نسبت به اين محصول وجود ندارد. در حال حاضر مي توان  گفت كه ايران قطعاً بزرگترين توليد كننده زعفران در جهان است و با سهم 80% از توليد جهاني بايد رسالت اصلي را در معرفي، بالابردن كيفيت، توجه به بهداشت و استفاده از روشهاي علمي و بهداشتي براي توليد، فرآوري و بسته بندي اين محصول برعهده داشته باشد. آن گروه از توليدكنندگان ايراني در بخش كشاورزي كه در واقع در گروه كالاهاي توليدي خودشان با محصولي جديد به نام زعفران مواجه هستند، بايد دانش و ابزار لازم را براي توليد محصولي  مورد پسند و نياز مصرف كننده در هر نقطه ازجهان و متناسب با جزييات آخرين استانداردهاي بين‌المللي به دست آورند، كه  خوشبختانه بعضي ازشركتهاي توليدكننده  به اين كيفيت، استانداردها و اطلاعات دست يافته‌اند.  در همين راستا انتقال دانش لازم به  توليد كننده‌ها نه تنها مي‌تواند كمك موثري در  ارتقاي كيفيت زعفران مصرفي جهان باشد، بلكه اين قابليت را دارد كه با بهر ه برداري بهتر و بهينه و دستيابي به راندمان بالاتر هزينه توليد را بيش از پيش كاهش دهد و  بدينترتيب  منافع توامان توليد كننده و مصرف كننده روز به روز بيشتر تامين گردد.

از سوي  ديگر لازم است ضمن حمايت از روند حاضر در راستاي حمايت از  توليد انبوه و متمركز زعفران در يك منطقه خاص كه پديده اي بسيار  مطلوب است براي توليد زعفران كيفي  چاره‌اي انديشيده شود و بازار محصول توليدي نيز  پيش‌بيني گردد، زيرا به هر حال توليد  به تناسب  نياز اقتصادي مردم  منطقه  در حال افزايش است، و متناسب با اين نياز اقتصادي بايد براي فروش محصول هم فكري كرد تا در كوتاه مدت يا دراز مدت قيمت زعفران حداقل در بازار داخلي ايران از هزينه تمام شده آن كمتر نباشد و سود ومنافع منطقي كشاورز و توليد كننده اي راكه با زحمت و وسواس زياد اين محصول خاص را توليد مي‌كند تامين نمايد.

مواردي كه ذكر آنها رفت ما را برآن داشت تا به جهت اطلاع رساني عمومي و  بهينه نمودن اوضاع و روش هاي کاربردي در مورد زعفران به ايجاد پايگاهي در درجه اول براي جمع‌آوري اطلاعات و انتقال آن به تمامي افراد و گروههاي مرتبط يا علاقه مند در مرحله بعد  فروش و ارائه زعفران با کیفیت اقدام نماييم. تا در اين مسير بتوانيم مشکلات و در واقع حلقه مفقوده اي به نام تحقيقات و پژوهش را مشخص سازيم.

بنابراين به طور خلاصه، جمع‌آوري اطلاعات موجود براي معرفي زعفران به صورت عام، انتقال اطلاعات لازم به كشاورزان، مصرف كنندگان و توليدكنندگان زعفران، و در كنار آن به عنوان يك كار پايه‌اي و  ركن مهم در فعاليتهاي آينده، انجام تحقيقاتي  در زمينه‌هاي مختلف، اعم از تعيين استراتژي، بررسي بازار، راههاي مصرف و افزايش آن و انجام تحقيقات كاملتري در زمينه توليد، خواص دارويي و  پزشكي ناشناخته زعفران همه و همه در برنامه كار پايگاه  اطلاعاتي و تحقيقاتي زعفران قرار دارند. به ويژه در زمينه خواص دارويي و طبي گرچه اين محصول تا اندازه قابل توجهي جاي خود را در ميان گياهان دارويي و در طب گياهي پيدا كرده و به خوبي مورد استفاده قرار مي گيرد، ولي شايد تحقيقات علمي در اين رابطه تا حدي به صورت پراكنده انجام گرديده است. بنابراين مصمم هستيم  جمع‌آوري اطلاعات، پردازش و ارائه آنها و انجام تحقيقاتي با برنامه را در اين رابطه پايه گذاري نماييم.

Comments off

زعفران و خواص آن

زعفران که به گل سلامتی ، سلطان ادویه ها و طلای سرخ معروف است ارزشمندترین رستنی ایران و نشات گرفته از دامنه های الوند می باشد.
کشت زعفران در ایران به سالهای قبل از میلاد برمی گردد و در مناطق بسیار کم باران ایران که دارای زمستان سرد و تابستان گرم هستند گسترش دارد. علاوه بر این در کشورهای باستانی دنیا مانند یونان و ایتالیا و … کم و بیش رواج دارد. بیش از ۹۰% تولید جهانی این محصول گرانبها به ایران اختصاص دارد و حدود ۹۶% تولید آن در خراسان مرکزی می باشد.

زعفران با نام علمی Saffron Crocus Sativies Lnriaeus از خانواده  زنبقی ها Iridaceae گیاهی است به ارتفاع ۱۰-۳۰ سانتی متر ، چند ساله و بدون ساقه ، دارای پیاز غده ای و کروی شکل به قطر ۳-۵ سانتی متر ، گلهای معطر هر بند ۱ تا ۴ عدد می باشند.
و دارای ۳ کاسبرگ و ۳ گلبرگ بنفش رنگ شبیه به هم و ۳ پرچم میباشند  برگهای حقیقی زعفران ۵ تا ۱۱ عدد بوده که همزمان با گلدهی و یا کمی بعد از آن در می آیند و سبز رنگ با پهنای ۱/۵ - ۳ میلی متر می باشند قسمت خوراکی و تجاری زعفران کلاله قرمز رنگ شاخه می باشد که محصول زعفران را تشکیل می دهد.

مصارف عمده زعفران شامل غذایی و دارویی و شیمیایی (صنعتی) می باشند.

مصارف غذایی:
بر اساس قانون سازمان نظارت بر مواد غذایی و دارویی آمریکا (FDA) زعفران به عنوان  رنگ دهنده  طبیعی مجاز می باشد و مقدار مصرف آن به  عنوان عطر و طعم دهنده طبیعی محدودیتی ندارد. در تهیه مواد خوراکی مانند سوسیس و مارگارین -کره و پنیر و صنایع لبنی - کیک و دسر و زله ونوشابه - شکلات و نوشیدنی ها - سوپ و برنج  و مرغ استفاده می شود.

مصارف درمانی:
زعفران به علت دارا بودن مواد تلخ موجب سهولت هضم غذا می شود.تحقیقات اخیر نشان می دهد که ترکیبات فعالی  چون  Crocin , Crocetin و انواع  دیگری از کارتنوئیدها  در زعفران وجود دارند که  می توانند  حالت توموری بافتها را کاهش دهند و خاصیت ضد سرطانی  دارند  و نیز می توانند میزان چربی سرم خون را کاهش داده و از ایجاد  حالت هیپولیفمیک (hypolipemic) در سرم خون جلوگیری کند ، اکسیزناسیون  بافتها  را افزایش داده  و نیز می تواند از اختلالاتی نظیر آلزایمر و پاركنیسون بطور قابل  ملاحظه ای جلوگیری کند.
همچنین از زعفران در درمان دامنه وسیعی از اختلالات جسمی مانند زکام ،نقح ،سوء ها  ضمه یرقان، هپاتیت، اسپاسم و دیابت و … و نیز به عنوان یک ماده  اشتها آور ،نشاط آور ،محرک معده و … استفاده کرد.

مصارف صنعتی :
از زعفران در صنعت  برای رنگ آمیزی ابریشم و نخ … استفاده می شود.

برخی ترکیبات شیمیایی آنالیز شده از گیاه زعفران شامل موارد زیر می باشند:

۱- کربوهیدرات: قندهای احیا کننده که بیش از ۲۰% وزن زعفران را تشکیل می دهند مانند گلوکز و مزوکتوز و گلیکز و …

۲- مواد معدنی: شامل K۲O, NA۲O-P۲O۲-CL۲

۳- ویتامینها: مانند ویتامین B۱ و ریبوفلاوین B۲

۴- چربی: مانند استگیما استرول، کاپتااسترول

۵- رنگدانه ها: شامل کارتنوئیدهای محلول در چربی مانند لیکوین  a-  کاروتن  و b- کاروتن و کارتنوئیدهای محلول در آب مانند کروسین و آنتوسیانین می باشد. کروسین crocin عامل اصلی رنگ زرد زعفران است با فرمول C۴۴ H۶۴ O۲۴ و درصد این ماده در هنگام گل دادن بین ۹/۱ تا ۱۵% متغیر می باشد.

۶- گلیكورند picro crocin: گلیکورند فاقد رنگ است که طعم تلخ زعفران را باعث می شود با فرمول C۱۶ H۲۶ O۷ و نقطه ذوب ۱۵۶ درجه سانتی گراد که در زعفران تازه حدود ۴% گلیكورند وجود دارد.

۷- روغنهای فرار: عامل عطر و آروما در زعفران سافرانال می باشد که عمده ترین ترکیب موجود در روغنهای فرار است با فرمول C۱۰ H۱۶ O.

دیدگاه‌ها

---------